Opona może wyglądać na prawidłowo napompowaną, a mimo to mieć ciśnienie wyraźnie niższe od zalecanego. Problem często pozostaje niezauważony aż do momentu, gdy samochód zaczyna gorzej się prowadzić, bieżnik zużywa się nierównomiernie albo na desce rozdzielczej pojawia się kontrolka TPMS.
Prawidłowe ciśnienie w oponach wpływa na przyczepność, drogę hamowania, zachowanie samochodu podczas manewrów, tempo zużywania bieżnika i opory toczenia. Sprawdzenie go zajmuje kilka minut, a może zapobiec zarówno przedwczesnej wymianie opon, jak i problemom z prowadzeniem samochodu.
Jakie powinno być ciśnienie w oponach?
Nie istnieje jedna prawidłowa wartość odpowiednia dla wszystkich samochodów.
Popularne 2,2 czy 2,5 bara mogą być właściwe dla konkretnego auta i obciążenia, ale nie powinny być traktowane jako uniwersalna zasada. Właściwe wartości określa producent samochodu.
Informacji należy szukać przede wszystkim:
- na naklejce na słupku lub przy drzwiach kierowcy,
- na klapce wlewu paliwa, jeśli producent umieścił ją właśnie tam,
- w instrukcji obsługi samochodu.
W tabeli mogą znajdować się różne wartości dla przedniej i tylnej osi oraz inne zalecenia podczas jazdy z większym obciążeniem.
Jeżeli producent przewiduje wyższe ciśnienie przy komplecie pasażerów i pełnym bagażniku, przed dłuższą wakacyjną podróżą należy uwzględnić właśnie ten wariant.
Dlaczego nie należy pompować opon według liczby zapisanej na ich boku?
Na ścianie bocznej opony znajdują się różne oznaczenia techniczne, ale nie jest to miejsce, z którego należy odczytywać zalecane ciśnienie dla konkretnego samochodu.
Opona może być montowana w różnych pojazdach. To producent auta określa ciśnienie odpowiednie dla masy pojazdu, rozkładu obciążeń, rozmiaru ogumienia i założeń konstrukcyjnych.
Dlatego po wymianie opon również nie należy automatycznie przyjmować wartości znalezionej na ich boku.
Punktem odniesienia pozostają dane przewidziane dla samochodu i zastosowanego rozmiaru ogumienia.
Co się dzieje, gdy ciśnienie w oponach jest zbyt niskie?
Niedopompowana opona mocniej odkształca się podczas jazdy.
Jej boki pracują intensywniej, a temperatura może wzrastać bardziej niż przy prawidłowym ciśnieniu. Jednocześnie zwiększają się opory toczenia.
Kierowca może zauważyć kilka konsekwencji.
Samochód może reagować mniej precyzyjnie na ruch kierownicą, zwiększa się zużycie paliwa, a bieżnik może szybciej zużywać się przy zewnętrznych krawędziach.
Zbyt niskie ciśnienie pogarsza również warunki pracy samej opony. Przy dużym niedopompowaniu, wysokiej prędkości i długiej jeździe wzrasta ryzyko jej przegrzania oraz uszkodzenia wewnętrznej struktury.
Problem może pozostać nawet po dopompowaniu
To ważna różnica między niewielkim spadkiem ciśnienia wykrytym podczas rutynowej kontroli a długą jazdą na mocno niedopompowanej oponie.
Jeżeli opona przez dłuższy czas pracowała w niewłaściwych warunkach, samo przywrócenie prawidłowego ciśnienia nie daje pewności, że jej konstrukcja nie została uszkodzona.
Jeżeli spadek był duży, samochód był długo użytkowany na niedopompowanym kole albo opona mocno się nagrzewała, rozsądna jest kontrola w serwisie oponiarskim.
Czy zbyt wysokie ciśnienie też jest problemem?
Tak.
Pompowanie opon „trochę mocniej, żeby mniej palił” nie jest dobrą metodą ograniczania spalania.
Nadmiernie napompowana opona inaczej układa się na nawierzchni. Może szybciej zużywać środkową część bieżnika, pogarszać komfort jazdy i nie pracować w sposób przewidziany przez producenta samochodu.
Celem nie jest więc uzyskanie jak najwyższego ciśnienia, lecz utrzymanie wartości odpowiedniej dla konkretnego pojazdu i aktualnego obciążenia.
Jak ciśnienie wpływa na zużycie paliwa?
Opona podczas toczenia stale się odkształca. Im większe są niepotrzebne deformacje wynikające z niedopompowania, tym większe mogą być opory toczenia.
Silnik musi wtedy dostarczyć więcej energii, aby samochód utrzymał prędkość.
W pojedynczej podróży różnica może być trudna do zauważenia. Jeżeli jednak auto przez wiele miesięcy jeździ na niedopompowanych oponach, kierowca niepotrzebnie płaci zarówno za większe zużycie paliwa, jak i przyspieszone zużywanie ogumienia.
Dlatego kontrola ciśnienia jest jednym z niewielu elementów eksploatacji samochodu, które jednocześnie dotyczą bezpieczeństwa i kosztów.
Po czym poznać nieprawidłowe ciśnienie?
Najpewniejszą metodą jest pomiar manometrem.
Nie należy oceniać ciśnienia wyłącznie wzrokowo. Współczesna opona może stracić część powietrza i nadal wyglądać stosunkowo normalnie, zwłaszcza gdy samochód stoi.
Istnieją jednak sygnały, których nie należy ignorować:
- samochód zaczyna ściągać na jedną stronę,
- kierowanie staje się mniej precyzyjne,
- jedna opona wygląda wyraźnie inaczej od pozostałych,
- bieżnik zużywa się nierównomiernie,
- regularnie trzeba dopompowywać to samo koło,
- zapala się kontrolka TPMS.
Szczególnie ostatnia sytuacja nie powinna kończyć się wyłącznie skasowaniem komunikatu.
Najpierw trzeba sprawdzić wszystkie koła i ustalić, dlaczego system zareagował.
Jak często sprawdzać ciśnienie w oponach?
Dobrym nawykiem jest wykonywanie kontroli mniej więcej raz w miesiącu.
Dodatkowy pomiar warto zrobić przed dłuższą podróżą, szczególnie gdy samochód będzie mocniej obciążony.
Ciśnienie należy też skontrolować po uderzeniu kołem w dużą dziurę, gdy pojawia się podejrzenie powolnego przebicia albo gdy samochód przez dłuższy czas stał nieużywany.
Samo posiadanie TPMS nie eliminuje potrzeby regularnej kontroli.
System monitorowania ciśnienia jest zabezpieczeniem ostrzegawczym, a nie zamiennikiem okresowego pomiaru.
Dlaczego ciśnienie powinno się mierzyć na zimnych oponach?
Podczas jazdy opona nagrzewa się, a wraz ze wzrostem temperatury zmienia się również ciśnienie znajdującego się w niej powietrza.
Dlatego wartości zalecane przez producenta odnoszą się co do zasady do zimnych opon.
Najlepszym momentem na kontrolę jest sytuacja, gdy samochód od kilku godzin stoi lub przejechał jedynie krótki odcinek bez intensywnej jazdy.
Jeżeli pomiar zostanie wykonany bezpośrednio po długiej trasie, wskazanie będzie wyższe.
Nie powinno się wtedy wypuszczać powietrza tylko po to, aby uzyskać wartość przewidzianą dla zimnej opony. Po wystygnięciu ciśnienie może okazać się za niskie.
Temperatura na zewnątrz też zmienia ciśnienie
Jesień często przynosi sytuację, która wygląda jak jednoczesna awaria czterech opon.
Samochód był użytkowany przy temperaturze kilkunastu lub ponad 20°C, po czym nadchodzi chłodny poranek i system TPMS zgłasza spadek ciśnienia.
Nie musi to oznaczać, że wszystkie koła nagle zaczęły tracić powietrze przez nieszczelności.
Spadek temperatury powoduje również spadek ciśnienia powietrza w oponach. Dlatego właśnie jesienią i zimą kontrola jest szczególnie przydatna.
Nie należy jednak zakładać automatycznie, że winna jest pogoda. Jeżeli jedno koło traci wyraźnie więcej niż pozostałe, trzeba sprawdzić oponę, wentyl i felgę.
Dlaczego jedna opona ciągle traci powietrze?
Regularne dopompowywanie tego samego koła nie jest normalnym sposobem eksploatacji.
Przyczyną może być niewielkie przebicie bieżnika, nieszczelność zaworu, problem na styku opony z felgą albo uszkodzenie samego koła.
Jeżeli po ustawieniu właściwego ciśnienia jedna opona ponownie wyraźnie traci powietrze, należy znaleźć źródło nieszczelności.
Dolewanie powietrza co kilka dni tylko odsuwa diagnozę i może skończyć się utratą ciśnienia w najmniej odpowiednim momencie.
Manometr czy własny kompresor?
Jeżeli ciśnienie kontrolujesz głównie w garażu, wystarczy dobry manometr. Zajmuje mało miejsca i pozwala szybko sprawdzić wszystkie koła bez uruchamiania kompresora.
Przy zakupie liczy się przede wszystkim czytelność wskazań, zakres pomiarowy i powtarzalność wyników. Nie ma sensu wybierać urządzenia wyłącznie dlatego, że oferuje wiele dodatkowych funkcji.
Przykładem kieszonkowego urządzenia dostępnego obecnie w polskiej sprzedaży jest Michelin PLW12294. Oferuje cyfrowy pomiar, kilka jednostek oraz możliwość zapisania wartości dla dwóch pojazdów.
Materiał zawiera linki afiliacyjne. Możemy otrzymać prowizję za zakup dokonany po przejściu przez taki link. Nie wpływa to na cenę produktu dla kupującego.
Jeżeli chcesz mieć własny przyrząd do regularnej kontroli, Michelin PLW12294 można sprawdzić w Ceneo.
Własny kompresor jest bardziej praktyczny dla osób, które nie tylko mierzą ciśnienie, ale chcą również od razu je skorygować.
Jednym z kompaktowych rozwiązań jest Xiaomi Portable Electric Air Compressor 2. Urządzenie ma cyfrowy pomiar ciśnienia, możliwość ustawienia docelowej wartości i automatyczne zatrzymanie pompowania po jej osiągnięciu.
Oferty Xiaomi Portable Electric Air Compressor 2 są dostępne w Ceneo.
Taki sprzęt jest wygodny zwłaszcza wtedy, gdy w domu są również rowery lub motocykl. Nie jest jednak obowiązkowym wyposażeniem każdego kierowcy — jeżeli bez problemu korzystasz z prawidłowo działającego kompresora na stacji, sam manometr może w zupełności wystarczyć.
Co zrobić, gdy zapali się kontrolka TPMS?
Najpierw należy potraktować komunikat jako informację wymagającą sprawdzenia, a nie jako usterkę elektroniki.
Zatrzymaj samochód w bezpiecznym miejscu i obejrzyj koła. Jeżeli jedno z nich jest wyraźnie pozbawione powietrza, dalsza jazda może spowodować uszkodzenie opony i felgi.
Jeżeli wizualnie wszystko wygląda prawidłowo, zmierz ciśnienie we wszystkich kołach i porównaj je z wartościami przewidzianymi przez producenta samochodu.
Po uzupełnieniu ciśnienia niektóre auta samodzielnie wygaszają ostrzeżenie po rozpoczęciu jazdy, natomiast w innych trzeba przeprowadzić procedurę inicjalizacji systemu. Sposób postępowania zależy od konkretnego modelu samochodu i powinien być zgodny z jego instrukcją obsługi.
Kontrolka wraca? Nie resetuj jej w nieskończoność
Jeżeli po ustawieniu prawidłowego ciśnienia komunikat ponownie pojawia się po kilku dniach, trzeba ustalić przyczynę.
Powtarzający się spadek może oznaczać rzeczywistą nieszczelność.
Możliwy jest również problem związany z samym systemem TPMS, ale powinien zostać rozpoznany dopiero po sprawdzeniu stanu i ciśnienia opon.
Czy po wymianie opon trzeba sprawdzić ciśnienie?
Tak.
Nie powinno się zakładać, że po odbiorze samochodu z serwisu wszystkie wartości zawsze są idealnie dopasowane do obciążenia i zaleceń konkretnej wersji auta.
Po sezonowej zmianie kół dobrym nawykiem jest sprawdzenie ciśnienia samodzielnie.
Dotyczy to szczególnie kół przechowywanych przez kilka miesięcy. Podczas postoju mogły stopniowo tracić powietrze.
W autach wyposażonych w TPMS po wymianie kół może być również potrzebna odpowiednia procedura związana z systemem monitorowania, zależnie od zastosowanego rozwiązania.
Co mówi zużycie bieżnika?
Sposób zużywania opony może dostarczyć wskazówek, ale nie zastępuje pomiaru.
Jeżeli bieżnik wyraźnie szybciej ściera się na obu zewnętrznych krawędziach, jednym z możliwych powodów jest długotrwała jazda ze zbyt niskim ciśnieniem.
Silniejsze zużycie środkowej części może natomiast towarzyszyć nadmiernemu napompowaniu.
Nie każde nierównomierne zużycie wynika jednak z ciśnienia. Przyczyną może być również geometria zawieszenia, stan amortyzatorów, luzy w zawieszeniu czy sposób eksploatacji samochodu.
Dlatego nietypowego zużycia bieżnika nie powinno się diagnozować jedynie przez dopompowanie lub spuszczenie powietrza.
Prosty plan kontroli ciśnienia zajmuje kilka minut
Najpierw znajdź wartości zalecane przez producenta samochodu.
Następnie sprawdź ciśnienie na zimnych oponach i porównaj każde koło z właściwą wartością dla danej osi.
Skoryguj różnice, a przy okazji obejrzyj bieżnik, boki opon i wentyle.
Jeżeli jedno koło wyraźnie odbiega od pozostałych, zapisz wynik i sprawdź je ponownie po kilku dniach.
Powtarzającego się ubytku nie traktuj jako normalnego zjawiska — poszukaj nieszczelności.
To znacznie lepszy nawyk niż czekanie na kontrolkę, pogorszenie prowadzenia albo przypadkowe zauważenie mocno niedopompowanej opony.
Prawidłowe ciśnienie w oponach nie poprawi osiągów samochodu ponad to, co przewidział jego producent. Pozwala natomiast oponom pracować tak, jak zostały zaprojektowane. A to oznacza lepsze warunki dla przyczepności, bardziej przewidywalne prowadzenie, wolniejsze zużywanie bieżnika i brak niepotrzebnego wzrostu oporów toczenia.
Zobacz także
